Recensie: Theo Ettema - liefste in het rood, waar mensen gaan wordt tijd geschreven (Kontrast, 2009, € 15)

Bekentenis: ik zag op tegen het lezen van het pas verschenen werk van Theo Ettema. Bij Uitgeverij Kontrast verschenen namelijk twee dichtbundels in een keer: waar mensen gaan wordt tijd geschreven en liefste in het rood. En dat betekent iets meer dan honderd vrije verzen van de 78-jarige beeldend kunstenaar uit Eefde, die al tientallen jaren gedichten schrijft, maar hiermee voor het eerst ook als dichter naar buiten treedt.

De bundels, met schilderijen van eigen hand op de omslag, bevatten persoonlijke gedichte gedachten van Ettema. Soms moeilijk te doorgronden, mede doordat interpunctie ontbreekt. Maar als Ettema's idioom je na verloop van tijd eigen is, wordt duidelijk dat het niet gaat om doorgronden. 'Te drijven op gedachten / en te horen wat niet wordt gezegd / als huizen bij het straatgeruis' zegt hij hier zelf over in een naamloos gedicht.

In waar mensen gaan... zijn er veel momenten waarop de dichter en filosoof elkaar afwisselen. Dit is dan ook de meer filosofische bundel van de twee. Hierin wordt een man zichtbaar 'gedreven door het eeuwig durende waarom / het grote raadsel verscholen achter kerk en kruis', zoals hij het uitdrukt in het gedicht 'Te kleine kinderschoenen'. In een interview met de Zutphense Koerier zei hij hierover: 'Schrijven lijkt heel solistisch, maar ik hoop dat door mijn gedichten de ander ziet wat ik meemaak. Het gaat om de verbinding aangaan met de ander.'

In de bundel liefste in het rood toont Ettema zich meer een minnaar. Hier minder spiritualiteit, maar kleine notities, veelal gericht aan een 'je'. En soms vallen filosoof, minnaar en schilder even samen:

Omarming

Dwalend en ontheemd

vraag ik naar mijn bestaan

een klank een woord

of schoonheid op het snijpunt

van verwarring

ik vind de warmte van

je adem en je armen

verstrengeld tot één

in jouw ogen herken ik

mijn vraag

ben ik bij gratie wat ik ben

en waar ik in gebreke blijf

geraakt door dat wat groter is